Logo mooiboxtel.nl
Piet van der Horst. (Foto: Hanneke Martherus-van der Horst)   | Fotonummer: d966d3
Piet van der Horst. (Foto: Hanneke Martherus-van der Horst) (Foto: Heemkunde Boxtel)
Human Interest

DMBK Zomerspecial 2019: Christ van Eekelen over Piet van der Horst die 57 jaar na dato geboorteaangifte doet

  Human Interest

Boxtel - Kinderen die dood ter wereld komen kunnen vanaf dit jaar officieel worden aangegeven bij de burgerlijke stand. Dat kan zelfs met terugwerkende kracht. Voor de 89-jarige Piet van der Horst uit Hoogland (gemeente Amersfoort) een goede reden om een bezoek te brengen aan het gemeentehuis van Boxtel.

Piet wordt op 4 januari 1930 in Den Bosch geboren en vertrekt op 25-jarige leeftijd naar Boxtel, waar hij dan werkzaam is bij Waterschap De Dommel. Na zijn trouwen gaat hij op de Baanderherenweg 45 wonen. Op 20 oktober 1961 bevalt zijn vrouw Elisabeth van een kind, dat levenloos ter wereld komt. Doodgeboren kinderen worden dan nooit aangegeven bij het gemeentehuis ter opneming in het geboorteregister van de burgerlijke stand. Er wordt enkel een aantekening in het overlijdensregister gemaakt.

Nu dat sinds dit jaar wel mogelijk is, wil Van der Horst heel graag zijn kindje, dat nu 57 jaar oud zou zijn, alsnog aangeven ter opneming in de Basis Registratie Personen van de gemeente Boxtel. Maar voor die aangifte heeft hij wel wat meer informatie nodig over de geboorte destijds.

Hij belt in januari naar het ziekenhuis van Boxtel in de hoop nog geboortegegevens te vinden. Zijn vrouw Elisabeth is daar in augustus 1961 opgenomen in verband met zwangerschapsvergiftiging. Helaas kan het ziekenhuis hem niet helpen. De gegevens worden maximaal twintig jaar bewaard en daarna vernietigd. Die tijd is al redelijk verstreken.

Van der Horst laat zich niet uit het veld slaan en neemt contact op met de gemeente Boxtel. Hij wordt allervriendelijkst te woord gestaan door Lenie van der Velden van de afdeling Burgerzaken. Zij vertelt alsnog een bijschrijving te kunnen doen in de akte, die in 1961 is opgemaakt, als hij naar Boxtel komt. Samen met zijn dochter Hanneke reist hij op 24 januari 2019 naar Boxtel. Het sneeuwt die dag. Hij gaat toch, hij heeft tenslotte een afspraak met mevrouw Van der Velden.

De aangifte
Aan de hand van akte nummer 92 van het overlijdensregister uit 1961 wordt bekend dat Petrus Marinus Antonius van der Horst gehuwd met Elisabeth Walthera Adriana van den Houdt op 23 oktober 1961 aangifte deed van het levenloos ter wereld komen van zijn dochter. Aan de hand van deze akte heeft Lenie van der Velden alsnog een bijschrift - een zogenaamde kantmelding - gemaakt, waarin wordt vermeld dat hun dochter op 20 oktober 1961 om 23.45 uur is geboren en de naam Hedwig kreeg. Ook het trouwboekje wordt door Van der Velden aangepast. "Lenie van der Velden was stomverbaasd", zei Van der Horst, "dat ik op mijn leeftijd en 57 jaar na dato het kind alsnog kwam aangeven." Na vertrek uit het gemeentehuis gaat Van der Horst onmiddellijk naar een bloemenzaak op de Markt en koopt daar een grote bos bloemen. Hij gaat daarmee terug naar het gemeentehuis om Lenie te bedanken voor haar medewerking.

Nu hij toch in Boxtel is, wil hij nog wel eens wat meer zien van die plaats. Hij herinnert zich dat zijn grootouders Van der Horst-van Handel op een werf woonden. Vanuit het huis op de werf kon men de achterkant van het huis van Van Susante zien staan. Hij wil ook het gebouw van het waterschap zien, waar hij gewerkt heeft. Maar het sneeuwt, Boxtel wordt steeds witter en Piet en zijn dochter besluiten terug te gaan naar Hoogland. Een maand later, op 26 februari, reizen ze nogmaals vanuit Hoogland naar Boxtel.

Het huis aan de Baanderherenweg is gesloopt. Het waterschapsgebouw in de Stationsstraat waar hij zijn carrière begon, is afgebroken en daar staat nu het pand van de Rabobank. Het kantoor van het waterschap aan de Molenpad 8 is omgebouwd tot appartementen. Om de werf te gaan zoeken heeft hij eerst gezocht naar het huis van Van Susante. Er is veel bijgebouwd in de Pastoor Erasstraat, maar hij vindt toch het huis. Daarna is de werf ook snel gevonden. Het huidige Breukelsplein. Daar vindt hij natuurlijk de boerderij van zijn grootouders ook niet meer. Dochter Hanneke komt op het idee om Heemkunde Boxtel te vragen of er misschien foto's van het huis van zijn grootouders Van der Horst-van Handel zijn.

Beeldbank Boxtel
En dan belt hij mij, de beheerder van Beeldbank Boxtel, en vertelt zijn verhaal. Ik val hem tijdens zijn gesprek in de rede en zeg: "En toen vond u de foto's van uw grootouders op de beeldbank van Boxtel?" Van der Horst weet eigenlijk niet wat ik bedoel. Hij heeft geen computer en ook geen internet vertelt hij me. "Ik ben bijna 90 jaar", zegt hij. En hier wordt de beheerder van de Beeldbank even stil. Ik weet namelijk dat er veel foto's van de familie Van der Horst-van Handel op de beeldbank staan. Foto's van de gouden bruiloft in 1935 en de diamanten bruiloft in 1945 van Piets grootouders Johannes Marinus van der Horst (Boxtel 11 mei 1858 - Boxtel 20 mei 1948) en Petronella van Handel (Boxtel 17 oktober 1862 - Boxtel 25 juli 1947). Ik tel 23 foto's van zijn familie. Foto's die gemaakt zijn op de Breukelsestraat met prachtige huldebogen bij de oprit naar het Breukelsplein. Groepsfoto's van de familie in feestkleding. De foto's werden in 2017 aangeleverd door de vorig jaar overleden Jan van Beers, die ook familie was van Van der Horst-van Handel. Van der Horst wordt laaiend enthousiast en vraagt me al die foto's op te sturen. "Ik betaal alles. Stuur maar op."

Ik stel voor om zijn dochter Hanneke te bellen en haar met mij contact op te laten nemen. Ik kan dan de foto's via de mail naar haar sturen. "Ik ga direct Hanneke bellen. Ik weet dat ze vandaag thuis is." Een minuut later wordt ik gebeld door Hanneke Martherus-van der Horst. Ik vertel haar dat ik haar vader zo enthousiast vind. "Dat is hij ook", vertelt ze." Maar ik krijg 'opdrachten' om bepaalde dingen uit te zoeken en als ik dan, zoals in dit geval een telefoonnummer heb gevonden, wil hij per se zelf bellen." Ik stuur de 23 foto's naar dochter Hanneke en die gaan vervolgens de hele familie rond. Er worden heel wat herinneringen opgehaald.

Wanneer ik Van der Horst voor de tweede keer aan de telefoon heb, praat hij honderduit over zijn verdere carrière bij het waterschap. Hij werkte daar onder Watergraaf Vosters en Griffier Roeffen op financiën. Op 1 december 1961 kreeg hij eervol ontslag en vertrok hij naar de gemeente Reeuwijk, waar hij door burgemeester Baron Willem van Knobelsdorff wordt aangenomen.

Nu, al jaren met pensioen, krijgt hij de mogelijkheid zijn doodgeboren dochtertje Hedwig een waardige plaats in de Basisregistratie Personen te geven. Tot voor kort was het niet mogelijk om doodgeboren kinderen op te nemen in het bevolkingsregister, waardoor ze formeel niet bestonden. Het gebeurde menigmaal dat ouders bij de aangifte van hun tweede kind door de ambtenaar werden gefeliciteerd met hun eerste kind.

De verwachting van het kabinet is dat jaarlijks 550 ouders de geboorte van hun doodgeboren kindje zullen aangeven. Door de wetswijziging van de Basisregistratie Personen kunnen alle geboortes van doodgeboren kinderen worden aangegeven, ongeacht de duur van de zwangerschap. De wet werkt met terugwerkende kracht. Ook kinderen die jaren geleden levenloos ter wereld kwamen, kunnen alsnog worden ingeschreven.

Met de aangifte door Piet in januari komen niet alleen de herinnering aan zijn doodgeboren dochtertje weer boven, maar door de vondst van foto's in de Beeldbank van Boxtel ook herinneringen aan zijn ouders en grootouders, ofwel de (bet)overgrootouders van Hedwig. De in Boxtel geboren ouders van Piet, Martien van der Horst en Johanna-Anna Clarijs, liggen begraven op Munsel.

Lenie van der Velden van de afdeling Burgerzaken weet zich dit verhaal nog goed te herinneren. Van der Horst was namelijk de eerste die in Boxtel gebruikmaakte van die nieuwe regeling. "Het voelde heel goed, het was fijn dat ik hem kon helpen", vertelt Lenie. "Ik vond het ook heel leuk dat Van der Horst naderhand nog terugkwam met een grote bos bloemen. Dat was natuurlijk helemaal niet nodig, maar ik vond dat wel heel bijzonder." Ook vertelt Van der Velden nog dat er sinds de nieuwe regeling van kracht is er in Boxtel ongeveer 10 tot 15 aangiften zijn gedaan. "Elk verhaal is weer anders", aldus Lenie. "Wij staan deze mensen dan ook in een aparte ruimte te woord. Niet aan de balie."

Wat is het toch mooi om andere mensen te kunnen helpen; de afdeling Burgerzaken met geboorteaangiften, die een enorme impact hebben op het leven van ouders van doodgeboren kinderen. Maar ook op dat van de Beeldbank-beheerder, die na zoveel jaren herinneringen aan Boxtel levend probeert te houden.

Meer berichten
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=mooiboxtel.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=528,529" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=6037574&size=160x600&promo_sizes=120x600&cb=[CACHEBUSTER]&promo_alignment=center&referrer=mooiboxtel.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=528,529" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
 
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=6037573&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=mooiboxtel.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=528,529" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>