Afbeelding

Boxtel komt ‘ineens’ miljoenen tekort voor PHS-dossier

Algemeen PHS

Boxtel - 17,6 miljoen euro. Dat is de geschatte kostenoverschrijding waarmee Boxtel te maken krijgt in het Programma Hoogfrequent Spoor (PHS). En daarmee is plots onzeker geworden of de verbreding van de Keulsebaan en de aanleg van een fietstunnel op Tongeren in de huidige vorm nog wel haalbaar zijn. Dat slechte nieuws bracht programmamanager Menno Moen de raad donderdag tijdens een bijpraatsessie voor de Boxtelse politiek over PHS.

Het Boxtelse PHS-dossier omvat een verkeersoplossing die nodig is door de uitbreiding van het vervoer over het spoor. Omdat de dubbele spoorwegovergang daardoor meer dicht dan open zou zijn wordt die gesloten.

Om verkeersproblemen door de sluiting van de dubbele spoorwegovergang op te vangen zouden ook vier andere projecten tot uitvoer komen: een nieuwe ontsluiting voor het industrieterrein (de Verbindingsweg Ladonk-Kapelweg), de aanleg van een nieuwe verbindingsweg voor buurtschap Tongeren, de verbreding van de Keulsebaan en een fietstunnel op de plek waar nu de dubbele overweg ligt gerealiseerd worden. De kosten daarvan worden gedeeld door Boxtel (15 procent), provincie (30) en Rijk (50).

Bezuinigingsscenario’s
Dat kostenstijging zou optreden als gevolg van de inflatie was meegenomen in de ramingen. Maar de overschrijding van 17,4 miljoen waar Boxtel nu mee geconfronteerd wordt deed het merendeel van de toehoorders met de oren klapperen. ‘Waarom komt de gemeente nu pas achter deze enorme stijging?’, wilde SP-raadslid Eric van den Broek weten.

“Dat heeft te maken met een ‘stand still’ van het project in verband met stikstof”, aldus programmamanager Menno Moen. Dat maakte dat ambtenaren doende waren met het vlottrekken het dossier op stikstofgebied. De uitvoer lag nagenoeg stil, lichtte Moen toe. “Vorig jaar is dat weer opgestart.” En toen kwamen de drie overheden er al snel achter dat de kosten explosief waren gestegen. Dat is een gevolg van toenemende kosten in de bouw, de vertraging door de stikstofcrisis en de hogere kosten op ambtelijk niveau.

Het project kost nu naar schatting 59,3 miljoen euro. En dat is op basis van cijfers van begin 2021. Vóór een jaar vol corona en ruim voordat Rusland Oekraïne binnenviel. Het is dus waarschijnlijk dat de uiteindelijke overschrijding nog verder zal oplopen. Moen had nog een teleurstellende boodschap: “Rijk en provincie hebben aangegeven geen extra financiering te hebben voor dit project.” En daarom worden in de periode tot december verschillende bezuinigingsscenario’s in kaart gebracht. Daaruit zal de raad in december een voorkeursvariant kiezen.

Deelprojecten ter discussie
Het nieuws leidde tot veel vragen bij de aanwezigen. “Is er ook een gedacht aan een scenario waarbij het hele project niet meer doorgaat?”, vroeg Jan de Koning (INbox) Moen. Dat is niet het geval. “Dat zou contractbreuk betekenen”, wees Moen op de al gemaakte afspraken. Die komen erop neer dat de dubbele overweg sowieso verdwijnt. Omdat Boxtel de aanleg van de VLK gekoppeld heeft aan de sanering van de overweg, zal ook dit project sowieso uitgevoerd worden.

Die twee projecten passen ook ruimschoots binnen het budget, kon Moen de raad enigszins geruststellen, “maar wat niet binnen het budget past is de aanleg van de fietstunnel.” Hij wees erop dat de sluiting van de dubbele overweg ongeveer 4 miljoen euro kost. Ter vergelijking: “De tunnel zo’n 25 miljoen.” En zelfs met de huidige begrotingsoverschotten is dat iets wat Boxtel niet zelf kan betalen. Dus mogelijk moet de tunnel aangepast of zelfs geheel geschrapt worden. En hetzelfde geldt voor de prijzige verbreding van de Keulsebaan.

Dat kan echter rekenen op protest. Verschillende aanwezigen vrezen een verkeersinfarct. Stefan de Nijs (Combinatie95) vindt bovendien dat de provincie en Rijk wel erg makkelijk naar Boxtel kijken: “dus eigenlijk worden wij weer opgezadeld met de kosten.” Hij wees op het bestuursakkoord waar de huidige coalitie heeft afgesproken alle vijf de PHS-maatregelen uit te voeren, waarmee Boxtel dus in een politieke spagaat komt.

Beslissing in december
Moen vindt het onverstandig om te dreigen met het afblazen van het hele PHS. Hij benadrukt dat beide partners welwillend zijn in het meedenken naar oplossingen. Bijvoorbeeld werkzaamheden over een langere termijn uitsmeren. Dan kan langer naar budget gezocht worden en wordt de ‘pijn’ van de hoge extra uitgaven gedempt. De stiekeme hoop is dat Rijk en provincie vóór december toch nog wat extra geld vinden.

Is dat niet het geval, dan zal de gemeenteraad wederom een aantal stevige noten moeten kraken om het PHS-dossier succesvol tot uitvoer te brengen. En in de tussentijd wordt vooralsnog gewoon doorgegaan op de ingeslagen weg voor project.

Update 9.30 uur: achtergrondinformatie over begrotingsoverschot toegevoegd.