Afbeelding
Foto: Julie, Dave & Family/Flickr

Nijpend personeelstekort treft Boxtelse horecazaken

Algemeen

Boxtel - Verschillende Boxtelse horecazaken gaan noodgedwongen vroeger dicht of blijven zelfs hele dagen gesloten wegens het nijpende personeelstekort. Sinds de coronacrisis lijkt goed personeel onvindbaar en ook in meer betalen zien de meeste ondernemers geen oplossing. “We moeten eerst weten waar al die mensen toch naartoe zijn”, vindt Joey van Osch, die zijn cafetaria Mikies noodgedwongen tot minder laat openhoudt.

Een kijkje op de sociale media van diverse horecabedrijven in Boxtel leert dat er vrijwel geen zaak is die ruim in het personeel zit. De krapte op de arbeidsmarkt is een landelijk fenomeen dat niet alleen de horeca treft. Maar juist deze sector heeft zwaar te lijden onder de enorme personeelstekorten. “Veel zaken hebben niet of nauwelijks kunnen verdienen in de coronaperiode en nu speelt dit weer”, verzucht Joey van Osch dan ook.

De 21-jarige uitbater van cafetaria Mikies in het centrum van Boxtel heeft op zich niet te klagen over de cijfers van zijn snackbar. Toch houdt hij naar eigen zeggen zijn hart vast voor veel collega’s. Want links en rechts ziet hij zaken die de deur soms moeten sluiten wegens een tekort aan personeel.

Zelf is hij ook eerder dicht, mede door het personeelstekort. Goed, ook de stijgende prijzen spelen een rol, maar als hij voldoende krachten had gehad, had het er misschien anders uit gezien. “Het is wel heel druk”, vertelt hij. “Ik heb dit weekend op zaterdag van 8 uur ‘s ochtends tot 3 uur ‘s nachts gewerkt. En zondag ook weer een drukke dag.”

Acuut tekort
Het acute personeelstekort is volgens Van Osch ontstaan door de coronamaatregelen. Horecazaken moesten de deuren sluiten en legden de tent stil of draaiden op een lager pitje dan gebruikelijk. Personeel liep weg en is vanwege de krapte op de arbeidsmarkt ook niet meer teruggekomen. En dat leidt regelmatig tot onbegrip aan de (gesloten) deur. “Er was hier laatst een vrouw en die was echt boos dat we niet meer om 23.00 uur open waren”, herinnert Van Osch zich.

En dan sluiten zaken op de momenten dat de minste omzet geboekt wordt. Voor Van Osch en collega Richard Strik, van de gelijknamige kwalitaria zo’n honderd meter verderop, was dat ‘s avonds laat. “Dan zijn er veel ‘dooie uren na 22.00 uur’”, merkten Van Osch en Strik in de praktijk. “En om 2 uur loopt de kroeg leeg en komen er drie of vier mensen binnenlopen. Die bestellen dan een frikandel of kroket en ondertussen smeren ze de hele tafel vol met mayonaise.”

Deel terras dicht
Even verderop, bij De Rechter, blijft de deur op dinsdag gesloten. Bedrijfleider Corné Kuijpers laat weten dat daardoor de grootste problemen afgewend konden worden. Wel heeft hij zorgen over de vakantieperiode. “Want iedereen wil natuurlijk ook wel eens vrij zijn. En je kunt niet iemand aannemen om enkel een vakantie in te vullen.”

Om het toch te kunnen behappen is bij De Rechter het terras compacter gemaakt. “Wij hebben best een lastig terras wat dat betreft. Helemaal rondom het pand”, legt Kuijpers uit. Door als het rustig is een deel af te sluiten kan het overzien worden door één persoon, wat weer iemand vrij maakt voor andere taken.

Meer betalen
‘Meer betalen’ is een oplossing die vaak aangedragen wordt. Toch ziet Van Osch daar weinig in. “Die meerprijs moet ik ook weer doorberekenen in mijn frikandellen”, schetst hij. En alles wordt al duurder vanwege inflatie en de oorlog in Oekraïne. “Vorig jaar betaalde ik 14 euro per liter frituurolie. Nu is dat 28 euro per liter.” En de inkt van zijn nieuwe prijslijsten is nog nauwelijks droog of de volgende stijging wordt alweer doorgevoerd volgens de ondernemer. De vraag is volgens hem dan ook hoe lang de klant verdere prijsstijgingen nog accepteert.

Strik ziet in het extra betalen van personeel nog een ander bezwaar. “Daarmee verleg je de problemen. Want je trekt ook weer mensen weg bij andere bedrijven.” En dat zouden de horeca wellicht vroeg of laat ook weer zelf op hun bordje krijgen. “Het begint bijvoorbeeld al bij de leverancier”, legt Van Osch uit. “Die belt dan op met de boodschap dat hij geen goulashkroket kan leveren omdat hij geen personeel heeft.” Of bij het transportbedrijf dat geen vrachtwagenchauffeurs heeft.

Bij De Rechter zijn ze personeel wel iets extra gaan betalen. Bedrijfsleider Corné Kuijpers legt uit waarom: “Voorheen verdiende de jeugd bij de supermarkt nèt iets meer. Dus gingen ze daar werken. Dat geld extra is dan toch wel heel verleidelijk. We betalen ze nu een gelijk salaris. Dan gaat het voor jongeren die hier komen werken niet meer over het salaris, maar meer over welk werk zij het leukst vinden.” En dat komt in de visie van De Rechter de kwaliteit van het personeel weer ten goede.

Flexpool
Zoals in veel sectoren denkt ook de Boxtelse horeca na over een flexpool voor (hulp)krachten. Die kunnen dan zodra een horecazaak een acuut personeelstekort heeft bijspringen. Toch schuilen daar nog veel uitdagingen in, vertelt Van Osch: “Want hier moet je bij wijze van spreken de friet 3 minuten bakken, terwijl dat bij Strik 4 minuten is. Of ze moeten ineens met een dienblad lopen.” Hij wil maar zeggen: het is nog niet eenvoudig allround horecapersoneel op te leiden. Die dan ook nog eens geen vaste baan krijgen.

Ondanks dat de sfeer onderling goed is is het echter ook niet eenvoudig individuele ondernemers op één lijn te krijgen. Van Osch kan het weten, want in coronatijd zat hij achter de oprichting van www.etenbestellenboxtel.nl, een platform waarop alle Boxtelse horeca hun bezorgdiensten konden aanbieden. “Dat was een heel karwei”, blikt hij terug. Vooralsnog is het idee voor een flexpool in Boxtel dan ook een stille dood gestorven. “Maar als jij een oplossing weet, hoor ik die graag”, voegt Van Osch daaraan toe.

Nieuw functiehuis
De jonge horecaondernemer vraagt zich af waarom personeel niet terug is gekomen na de coronacrisis. “Waar zijn al die mensen gebleven?” Hij zou graag zien dat er landelijk gecoördineerd onderzoek komt om te zien waar het personeel gebleven is. “Als je eerst een verklaring zoekt waarom die mensen weg zijn, dan kun je er ook iets aan doen”, is zijn overtuiging. Strik: “Veel personeel is tijdens de coronacrisis naar de GGD gevloeid. Die betalen schijnbaar beter.” Maar waarom die mensen niet terugkomen?

Een deel van de verklaring kan gevonden worden bij de Stichting Vakbekwaamheid Horeca, die onderzoek doet onder jongeren die klaargestoomd worden voor de horeca. Het gebrek aan doorgroeimogelijkheden op het gebied van salaris wordt in recent onderzoek genoemd als één van de oorzaken. “Wanneer een medewerker extra rollen bovenop een functie uitvoert, zou de werkgever daar ook extra voor moeten betalen”, schrijft de stichting.

Het vermoeden bestaat dat jongeren daarom minder snel voor een horecaopleiding kiezen. Dat wordt gesteund door een teruglopend aantal aanmeldingen. De stichting pleit dan ook voor een nieuw functiehuis voor horecamedewerkers.

Voorlichting scholen
De ondernemers zien wel wat in het paaien van scholieren om in de horeca te gaan werken. “Bijvoorbeeld door middelbare scholieren gastlessen te geven”, ziet Van Osch al voor zich. Want het werk op zich is hartstikke leuk, bevestigen alle drie de ondernemers. Niet alleen omdat de onderlinge sfeer goed is, maar ook omdat je altijd klantgericht bezig bent.

Waar ook alle horecaondernemers het mee eens zijn, is dat je personeel niet enkel met geld kunt behouden. “Je moet zuinig zijn op de mensen die je hebt”, vindt Kuijpers. Bijvoorbeeld door ze, ondanks het personeelstekort tóch voldoende vrij te geven.

Van Osch verwacht, net zoals zijn collega’s dat vroeg of laat helaas zaken de deuren blijvend moeten sluiten wegens de tekorten. “Niet fijn”, vindt hij, “maar daarmee komt er wel weer personeel beschikbaar.” En tot die tijd proberen de Boxtelse horeca te roeien met de riemen die ze hebben.